Cùng với sự chỉ đạo sát sao của Ban lãnh đạo NHNN, Cơ quan TTGSNH phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, tổ chức trong ngành Ngân hàng triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ các biện pháp cơ cấu lại hệ thống các TCTD theo đúng mục tiêu, định hướng, lộ trình.
Đội quân tinh nhuệ Cơ quan TTGSNH chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/8/2009 trên cơ sở hợp nhất 4 đơn vị cũ thuộc NHNN là Thanh tra ngân hàng, Vụ Các NH và TCTD phi ngân hàng, Vụ Các TCTD hợp tác và Trung tâm Thông tin phòng, chống rửa tiền, với tổ chức bộ máy theo mô hình tổng cục, có cơ cấu gồm 8 đơn vị cấp vụ. Ra đời trong bối cảnh khủng hoảng tài chính và suy thoái toàn cầu kinh tế thế giới tác động tiêu cực đến nền kinh tế nước ta, trong đó có hoạt động tiền tệ, NH, tạo áp lực không nhỏ đối với Cơ quan TTGSNH trực thuộc NHNN. Không chỉ hoạt động với mô hình mới, Cơ quan TTGSNH còn phải chuyển đổi chức năng, phương thức hoạt động từ thanh tra, giám sát tuân thủ sang thanh tra, giám sát trên cơ sở đánh giá rủi ro. Đồng thời đưa tất cả các chức năng thanh tra, giám sát từ các vụ, cục trước đây về một đầu mối, trong đó có các khâu từ cấp phép, xây dựng chế độ chính sách, thanh tra, giám sát và xử lý sau thanh tra.
“Việc thành lập Cơ quan TTGSNH có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình cải cách cơ cấu tổ chức NHNN với mục tiêu nâng cao năng lực, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế”, một chuyên gia từng gắn bó nhiều năm làm việc tại NHNN đánh giá. Việc thay đổi này cũng tạo sự thống nhất tổng thể các tiêu chí về thành lập TCTD, duy trì an toàn của hệ thống TCTD và các tiêu chí về giám sát rủi ro của các TCTD trong cùng một cơ quan giúp cho quy trình giám sát cẩn trọng, quyết đoán và đồng bộ hơn. Đồng thời giúp cho NHNN dự báo trước những rủi ro có thể có của hệ thống NH dựa trên các tiêu chí giám sát và quy định của Basel, CAMEL đối với từng TCTD và toàn hệ thống. Đây là cơ sở vô cùng quan trọng hỗ trợ cho thanh tra giám sát tại chỗ. “Có thể nói, giám sát từ xa được ví như là đội quân trinh sát phát hiện những vấn đề của các TCTD trên cơ sở đó chỉ điểm hoặc nhận dạng rủi ro có thể có đối với hệ thống để phục vụ hiệu quả, trọng tâm, trọng điểm cho hoạt động thanh tra tại chỗ”, TS. Lê Xuân Nghĩa nhận định. Nhất là giai đoạn cuối năm 2011 đầu năm 2012, hệ thống NH Việt Nam bộc lộ nhiều khó khăn, nợ xấu tăng, thanh khoản của các TCTD trở nên căng thẳng... Trước tình hình đó, công tác giám sát đã tập trung giám sát chặt chẽ khả năng thanh khoản, chất lượng tài sản, trong đó đặc biệt là tình hình nợ xấu, chất lượng các khoản đầu tư. Song song với đó, NHNN đã tăng cường công tác giám sát hàng ngày các diễn biến trên thị trường tiền tệ và có biện pháp xử lý dứt điểm, hỗ trợ thanh khoản kịp thời không để lây lan ra toàn hệ thống. Đến nay, khả năng thanh khoản của hệ thống tương đối ổn định và khá dư thừa... Cơ quan chủ lực trong quá trình tái cấu trúc Chánh Thanh tra Cơ quan TTGSNH Nguyễn Hữu Nghĩa nhớ lại: Đầu năm 2012 là thời điểm hệ thống NH nước ta đối mặt cùng lúc nhiều khó khăn và an toàn hệ thống NH bị đe dọa. Đứng trước bối cảnh đó, Cơ quan TTGSNH tham mưu xây dựng cho Ban lãnh đạo NHNN các đề án cơ cấu lại, xử lý nợ xấu, thành lập công ty mua bán nợ… để trình Bộ Chính trị, Chính phủ. Và sau một thời gian ngắn, Chính phủ đã phê duyệt cùng lúc 3 Đề án. Đó là Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn 2011 - 2015 theo Quyết định số 254/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; Đề án xử lý nợ xấu các TCTD và Đề án thành lập Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (được phê duyệt theo Quyết định số 843/QĐ-TTg ngày 31/5/2013 của Thủ tướng Chính phủ)... Và Cơ quan TTGSNH được Thống đốc NHNN giao làm đầu mối tổ chức triển khai thực hiện các Đề án. Đây là nhiệm vụ trọng tâm, hết sức nặng nề của Cơ quan TTGSNH từ năm 2011 đến nay. Cùng với sự chỉ đạo sát sao của Ban lãnh đạo NHNN, Cơ quan TTGSNH phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, tổ chức trong ngành Ngân hàng triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ các biện pháp cơ cấu lại hệ thống các TCTD theo đúng mục tiêu, định hướng, lộ trình. Qua gần 3 năm triển khai Đề án, kết quả đạt được rất đáng khích lệ. Từ chỗ hệ thống tồn tại nhiều rủi ro, sai phạm nghiêm trọng, thậm chí một bộ phận không nhỏ TCTD có nguy cơ mất khả năng thanh toán, khả năng đổ vỡ cao... đến nay, an toàn của hệ thống đã được cải thiện đáng kể, nguy cơ gây mất an toàn được kiểm soát, các TCTD yếu kém từng bước được xử lý, tái cơ cấu toàn diện. Hoạt động kinh doanh của các TCTD cũng được tái định hướng và cơ cấu lại theo hướng lành mạnh, an toàn hơn phù hợp với định hướng chiến lược phát triển và cơ cấu lại nền kinh tế. Các TCTD thận trọng hơn và hạn chế đầu tư vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao như bất động sản, chứng khoán, đầu tư tài chính, ủy thác và chấm dứt hoạt động huy động, cho vay vàng. Số lượng các TCTD, đặc biệt là TCTD yếu kém đã giảm dần thông qua sáp nhập, hợp nhất, mua lại. Đặc biệt, trong quá trình sáp nhập, hợp nhất, mua lại NH diễn ra không chỉ đối với các TCTD yếu kém mà còn được thực hiện ngay tại các TCTD bình thường cho thấy quyết tâm tái cơ cấu hệ thống NH. Cùng với thực hiện cơ cấu lại các TCTD, xử lý nợ xấu là nhiệm vụ lớn của Cơ quan TTGSNH trong 2 năm qua. Nhờ chủ động triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp xử lý nợ xấu thuộc trách nhiệm của ngành NH như cơ cấu lại nợ, sử dụng dự phòng rủi ro, bán nợ, xử lý tài sản bảo đảm... kết quả xử lý nợ xấu đạt được đến nay rất đáng khích lệ. Đến ngày 31/5/2014, đã có 313,85 nghìn tỷ đồng dư nợ tín dụng đã được các TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng vay vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất kinh doanh, tiếp cận vốn vay bình thường, đồng thời góp phần kiềm chế nợ xấu gia tăng. Và sau một năm hoạt động, VAMC đã mua được nợ xấu với số dư nợ gốc 51.842 tỷ đồng của 1.490 khách hàng thuộc 34 TCTD, đồng thời tích cực triển khai các biện pháp tái cơ cấu nợ, xử lý, bán nợ xấu và tài sản bảo đảm để thu hồi vốn cho các TCTD. Điều đó cho thấy, VAMC đã thực sự trở thành công cụ hữu hiệu, quan trọng góp phần kiềm chế và xử lý nợ xấu. Kết quả xử lý nợ xấu đạt được bước đầu khẳng định các giải pháp xử lý nợ xấu phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam và được ngành NH triển khai quyết liệt, có kết quả. Có thể nói, 5 năm thành lập và hoạt động của Cơ quan TTGSNH là 5 năm liên tục đương đầu với nhiều khó khăn, thách thức. Song, Cơ quan TTGSNH đã không ngừng nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức, hoàn thành các nhiệm vụ chính trị được giao góp phần quan trọng vào công cuộc đổi mới, phát triển ngành NH, bảo đảm sự phát triển an toàn, lành mạnh của hệ thống các TCTD và hệ thống tài chính... Từ đó, nâng cao trật tự, kỷ cương và hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng. Nấc thang mới, thách thức mới Mặc dù đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhưng hoạt động Cơ quan TTGSNH vẫn còn nhiều tồn tại so với yêu cầu thực tiễn đặt ra. Chất lượng, hiệu quả thanh tra, giám sát còn hạn chế trong việc phát hiện và xử lý các vi phạm pháp luật. Vi phạm pháp luật nghiêm trọng, tiêu cực, tham nhũng vẫn còn xảy ra ở các TCTD. Khung khổ thể chế về an toàn hoạt động NH chưa được hoàn thiện... Mặt khác, thực tiễn hoạt động cho thấy: Cơ quan TTGSNH cũng cần phải được bổ sung một số chức năng, nhiệm vụ mới để đáp ứng yêu cầu quản lý của NHNN; nhiệm vụ thanh tra, giám sát NH cũng cần thiết từng bước phải được tập trung về Cơ quan TTGSNH để thống nhất hơn về mặt điều hành và chỉ đạo thích ứng với hướng quản trị tập trung của các NHTM. Để tiếp tục đổi mới, hoàn thiện và phát triển mô hình TTGSNH, ngày 7/4/2014 Chính phủ ban hành Nghị định số 26/2014/NĐ-CP quy định tổ chức và hoạt động của TTGS ngành NH. So với Nghị định số 91/1999/NĐ-CP, Nghị định số 26 có nhiều quy định mới thay đổi căn bản mô hình tổ chức thanh tra trong NHNN, theo hướng bảo đảm nguyên tắc tập trung, thống nhất trong chỉ đạo, thực hiện nhiệm vụ từ Trung ương đến địa phương, phù hợp với xu hướng tập trung hóa quản trị, điều hành về trụ sở chính của TCTD. Đồng thời, căn cứ Nghị định số 26/2014/NĐ-CP, NHNN đã trình Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 35/2014/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cơ quan TTGSNH thay thế Quyết định số 83/2009/QĐ-TTg. Theo đó, tổ chức bộ máy của Cơ quan TTGSNH tiếp tục được kiện toàn, đổi mới với việc đổi tên 3 vụ, thành lập Vụ Tổ chức cán bộ. Đặc biệt là việc thành lập 2 Cục TTGSNH tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Theo đó, Cơ quan TTGSNH là tổ chức tương đương Tổng cục với 2 Cục TTGSNH. Có thể nói, Quyết định số 35 có hiệu lực kể từ ngày 1/8/2014 đánh dấu một mốc quan trọng cho việc hoàn thiện, phát triển về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan TTGSNH. Ông Nguyễn Hữu Nghĩa tin tưởng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Ban lãnh đạo NHNN, Thống đốc NHNN và với những thành tựu đạt được của chặng đường 5 năm phát triển đầu tiên đã đặt nền móng quan trọng cho các nấc thang đổi mới và phát triển tiếp theo của Cơ quan TTGSNH trong thời gian tới. Cơ quan TTGSNH nói riêng, TTGS ngành NH nói chung sẽ tiếp tục đổi mới, nỗ lực phấn đấu để hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ được giao, góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của ngành NH trong thời gian tới.
Thanh Huyền |
0 nhận xét:
Đăng nhận xét